Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri Yayınlandı!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Türkiye geneli Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri verilerine göre; Belediyeler tarafından Daire sayısı bazında verilen Yapı Ruhsatlarında yüzde 58,6 oranında azalma oldu. Peki bunun gerekçeleri nelerdir?

TÜİK Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri

Türkiye geneli Yapı Ruhsatı verilen Bina sayısı yüzde 41,1 azaldı

TÜİK Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri dikkate alındığında, Belediyeler tarafından Türkiye genelinde verilen yapı ruhsatlarının bir önceki yılın aynı dönemine göre;

  • Bina sayısı bakımından %41,4,
  • Yüzölçümü bakımından %55,1,
  • Değeri bakımından %44,7 ve
  • Daire sayısı bakımından %58,6 oranında azaldı.

TÜİK Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri 

Yapı Ruhsatı verilen yapıların toplam Yüzölçümü 105,9 milyon metrekare oldu. Bunun;

  • 54,9 milyon metrekaresini konut alanı,
  • 31,3 milyon metrekaresini konut dışı alan ve
  • 19,6 milyon metrekaresini ortak kullanım alanı oluşturdu. 

Kullanma amacına göre;

  • 72,5 milyon metrekare ile en yüksek payı iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar teşkil etti. Bunu
  • 9,2 milyon metrekare ile kamu eğlence, eğitim, hastane veya bakım kuruluşlarına ait binalar izledi.

 

Yapı sahipliğine göre;

  • 84,3 milyon metrekare ile Özel Sektör en büyük paya sahip oldu. Bunu
  • 20,1 milyon metrekare ile Devlet Sektörü ve
  • 1,4 milyon metrekare ile Yapı Kooperatifleri takip etti. 

 

Bu dönemde toplam 485 bin 356 daire Yapı Ruhsatı aldı.

  • 441 bin 147 daire ruhsatı Özel Sektör,
  • 39 bin 262 daire ruhsatı Devlet Sektörü ve
  • 4 bin 947 daire ruhsatı Yapı Kooperatifleri tarafından alındı.

 

Yapıların toplam yüzölçümüne göre;

  • 12,4 milyon metrekare ile İstanbul en yüksek payı aldı. Takiben
  • 7,4 milyon metrekare ile Ankara,
  • 5 milyon metrekare ile İzmir illeri geliyor. 
  • Sırasıyla Ardahan, Tunceli, ve Şırnak yüzölçümü en düşük olan iller oldu.

 

Daire sayılarına göre;

  • 62 bin 617 adet ile İstanbul en yüksek payı aldı. Takiben
  • 27 bin 523 adet ile İzmir ve
  • 23 bin 739 adet ile Ankara geldi. 
  • Sırasıyla Şırnak, Ardahan ve Tunceli Daire sayısı en az olan iller oldu.

Yapı Ruhsatı, Ocak – Eylül, 2016-2018

Yapı Kullanma İzin Belgesi verilen yapıların yüzölçümünde artış

Türkiye İstatistik Kurumu Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri baz alındığında Belediyeler tarafından verilen Yapı Kullanma İzin Belgesi sayısının bir önceki yılın aynı dönemine göre;

  • Bina sayısı bakımından yüzde 3,7,
  • Yüzölçümü bakımından yüzde 1,6,
  • Değeri bakımından yüzde 28,8,
  • Daire sayısı bakımından yüzde 3,8 oranında arttı.

TÜİK Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri referansla Yapı Kullanma İzin Belgesi verilen binaların toplam yüzölçümü 115,5 milyon metrekare olarak gerçekleşti. Bunun

  • 66,9 milyon metrekaresini konut alanı,
  • 25,9 milyon metrekaresini konut dışı alan ve
  • 22,7 milyon metrekaresini de ortak kullanım alanı oluşturdu. 

Kullanma amacına göre;

  • 87,5 milyon metrekare ile en yüksek payı iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar aldı.
  • Bunu 6,1 milyon metrekare ile toptan ve perakende ticaret binaları takip etti.

 

Yapı sahipliğine göre;

  • 98,8 milyon metrekare ile en büyük payı Özel Sektör aldı.
  • Bunu 14,6 milyon metrekare ile Devlet Sektörü ve
  • 2,1 milyon metrekare ile Yapı Kooperatifleri takip etti.

 

 Daire sayısına göre de toplam 593 bin 945 daire YKİB aldı. Bunun 

  • 536 bin 271’i Özel Sektör,
  • 48 bin 209’u Devlet Sektörü ve
  • 9 bin 465’i Yapı Kooperatifleri tarafından alındı.

Yapıların toplam yüzölçümüne göre;

  • 19,1 milyon metrekare ile İstanbul en yüksek payı aldı. Ardından
  • 10,3 milyon metrekare ile Ankara,
  • 6,7 milyon metrekare ile İzmir geldi.
  • Sırasıyla Şırnak, Ardahan ve Hakkari yüzölçümü en düşük olan iller oldu.

 

Daire  sayılarına göre; 

  • 105 bin 763 adet ile İstanbul en yüksek payı aldı. Takiben
  • 41 bin 795 adet ile Ankara ve
  • 41 bin 153 adet ile İzmir geldi.
  • Sırasıyla Şırnak, Ardahan ve Hakkari daire sayısı en az olan iller oldu. 

Yapı kullanma izin belgesi, Ocak – Eylül, 2016-2018

Editörün Değerlendirmesi

TÜİK Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri ışığında bir değerlendirme yapmak gerekirse;

Türkiye geneli Yapı Ruhsatı alımlarında bu dönemde ortalama yüzde 50 gibi bir düşüş yaşandı.

Bu düşüşe en önemli etmen olarak; yılın ikinci çeyreğinden itibaren yaşanan dövizdeki aşırı dalgalanma gösterilebilir. 

Döviz kurundaki aşırı yükselmeye bağlı olarak ülkede ekonomik belirsizlik ve durgunluk yaşandı.

Kur farkını dengeleme amaçlı banka kredi faizlerinin yükselmesi ile gerek Türk vatandaşları gerekse de Yabancı uyruklu vatandaşların gayrimenkul alımı zayıfladı. 

Bu süreçte inşaatı devam eden projelerin tamamlanması ile birlikte ülke geneli mevcut konut stoğu artmaya devam etti. 

Mevcut konut stoğunu eritme ve devam eden projelere finansal kaynak bulma amaçlı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı öncülüğünde, başta Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) ve sektörel temsilcilerin desteğiyle peş peşe açıklanan konut kampanyalarının inşaat sektörüne olumlu yansımasını TÜİK 2018 Ekim ayı Konut Satışları verilerinde gördük.

Ancak döviz bazlı ana hammadde girdilerinin yükselmesi etkisiyle bu dönemde inşaat maliyet endeksi (İME) büyük artış gösterdi.

Gayrimenkul talebinin düşmesine bağlı olarak satış fiyatları üzerinde oluşan baskı sebebiyle bu yapım maliyetlerini müteahhitler kompanse etmek durumunda kaldı. 

Sektörde karlılığın ve cironun beklenen seviyenin altında gerçekleşmesi ve talebin azalmasına bağlı olarak Yatırımcılar İnşaat sektöründen çıkmaya başladılar.

Bu da sonuç olarak yeni projelerin askıya alınmasını veya iptalini doğurdu.

Tüketici Mahkemesi; “Artık Bankalar Da Sorumlu”

Tüketici Mahkemesi, konutu teslim edilemeyen tüketici için müteahhit ile birlikte kredi veren bankanın da sorumlu olduğu kararını verdi.

Tüketici Mahkemesi; “Artık Müteahhit ile birlikte Bankalar da sorumlu”

Tüketici Mahkemesi; “Artık Müteahhit ile birlikte Bankalar da sorumlu”

Tüketici ve Çevre Koruma Derneği Başkanı Osman İlhan, Tüketici Mahkemesi tarafından verilen emsal niteliğindeki kararla ilgili yaptığı değerlendirmede; “Tüketici için beklenen ve yerinde bir karar, bu sayede mağduriyetler daha da azalacak. Biz tüketiciler olarak memnunuz.” dedi.

Satın aldığı ev zamanında teslim edilmeyen tüm vatandaşları ilgilendiren karar, Tüketici Mahkemesi tarafından 27 Eylül günü verildi. Emsal niteliğindeki karara göre; tüketicinin konut için ödediği parayı müteahhit ile birlikte kredi veren banka faiziyle iade edecek.

Tüketici ve Çevre Koruma Derneği Başkanı Osman İlhan, sözkonusu kararı DHA‘ya değerlendirdi. İlhan; “Bu karar daha önce de olmasına rağmen uygulanmıyordu. Tüketici Mahkemesi tarafından şimdi verilen kararla bu emsal niteliği taşıdı ve uygulanmaya başladı. Tüketici lehine beklenen bir karar. Artık bundan sonraki satışlarda bankalar da sorumlu olacak. Banka kredi verirken bir anlamda müteahhite kefil olmuş olacak. Artık mağduriyetlerin daha da azalacağına inanıyorum. O yüzden biz tüketiciler olarak memnunuz” dedi.

Senetle Konut almak daha sıkıntılıTüketici

İlhan, kararın geriye dönük uygulanabileceğini belirterek “Emsal niteliğindeki bu karar, takibinde bir yönetmelikle desteklenebilir. Bu konuda evlerini satın alamayan tüketiciler epey mağdur. Bundan sonra bankalar kredi verirken daha da dikkatli olmak zorunda. Esas daha önemli bir konu; senetle ve devre mülk karşılığında bu tarz ev satın alanların durumu. Onların yaşadığı mağduriyet daha da ağır” şeklinde değerlendirdi. Başkan İlhan devamında;

“Bu tarz mağduriyetler yaşamamaları için diğer tüketicilerin mutlaka ön araştırma yapmaları gerek. Bankaların işin içinde olup olmadığını öncelikle bilmeliler. Ayrıca müteahhitin teminatına ve bankalarla olan anlaşmalarına da bakmalılar. Bu tarz alım-satımlarda mutlaka ya nakit ya da banka kredisi üzerinden faaliyet yürütülmeli. Vatandaşlar senet üzerinden veya devre mülk karşılığında satışlardan kaçınmalı. Çünkü müteahhit, elindeki senetleri bir başkasına ciro ederek kullanabiliyor. Müteahhit battığı zaman, tüketici verdiği senet mukabili bir başkasına para ödemek zorunda kalıyor.” dedi.

Bu kararın tüketici için gayet olumlu bir karar olduğunu yineleyen İlhan, bu tarz tüketici lehine kararların devamının gelmesini temenni ettiklerini ifade etti.

Derdimiz, ödemesini yaptığımız dairelerimizi almak

Esenyurt‘ta konut mağdurlarından Fahri Kaygu ise kararın bazı hak sahipleri için yeterli olmadığını iddia etti. Kaygu, “Buradaki birçok insan 2011 senesinde yüklü miktarda paralar ödemek ve borçlanmak suretiyle daire aldılar. Bu insanlar artık dairelerini almak istiyorlar. Paralarını iade almak yeterli değil. Bizler müteahhitlere ve toprak sahiplerine birer yatırımcı gibi para ödemedik. Bizim derdimiz, o güne kadarki birikmişliğimizle gelecekte çocuklarımıza bir yuva bırakmaktı. O yüzden bizim amacımız dairelerimizi teslim almak” dedi.

Kaygu, emsal kararın önemli olduğunu belirtmekle birlikte, mahkemelerin Esenyurt’ta şu anda yüzde 80’i tamamlanmış binaların arsa tescilini yapması halinde bu dolandırıcıların artık yapmak istediklerini yapamayacaklarını vurguladı. İade edecek paraları olması halinde müteahhitlerin daireleri tamamlama yönüne gideceklerini dile getiren Kaygu, ya da çok daha az para harcamak suretiyle vatandaşlara dairelerini yapıp teslim edebileceklerini söyledi.