Enflasyona Endeksli Konut Kredisi kullanımda!

Ziraat Bankası, konut sahibi olmak isteyen vatandaşlar için “Enflasyona Endeksli Konut Kredisi” uygulamasını 17 Haziran 2019 itibarı ile kullanıma sundu. VakıfBank da akşam üzeri “Enflasyona Endeksli SarıPanjur Konut Kredisi” projesini başlattığını duyurdu.

Ziraat Bankası “Enflasyona Endeksli Konut Kredisi” ürününü kullanıma sundu

Ziraat Bankası‘ndan 17 Haziran’da yapılan açıklamaya göre, “Enflasyona Endeksli Konut Kredisi” ürününü kullanıma sundu. 

Bu proje sayesinde, gelecek dönemde faiz oranlarının düşmesini bekleyen müşterilerin bugünden en uygun maliyetle konut sahibi olmaları hedefleniyor.  Bu ürüne ilişkin faiz oranı ilan edilen Enflasyon Oranı (TÜFE) + Banka Tarafından Belirlenecek Marj Oranı toplamından oluşacak ve kredi faiz oranı müşteriler tarafından kredi kullandırım aşamasında seçilecek periyotlarda (6 veya 12 aylık), enflasyon oranına (TÜFE) göre dönemsel olarak güncellenecek.

Bu ürün ile satın alınacak evin rayiç bedelinin yüzde 80’ine kadar kredi kullandırılabiliyor. Vade 120 aya kadar olabiliyor. Ücretsiz erken kapama/ödeme imkanı sağlanıyor. Kredi vade süresi içerisinde herhangi bir zamanda “Sabit Faizli Konut Kredisi” ürününe geçiş yapılabiliyor.

Enflasyona Bağlı Konut Kredisi işlemlerinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) TÜFE Endeksi baz alınacak.

Kredi kullandırım işlemlerinde TÜİK tarafından açıklanan en güncel TÜFE yıllık yüzde değişim oranı esas alınacak. Bu kapsamda Enflasyona Endeksli Konut Kredisinde faiz oranını, en son açıklanan TÜFE yıllık yüzde değişim oranına bankaca belirlenen marj oranının eklenmesi ile hesaplanacak. 

Ziraat Bankası tarafından bu kapsamdaki Konut Kredisi faiz oranı şu şekilde belirlendi; 1-120 aya kadar vadede TÜFE+0,19 (aylık) marj oranı.

VakıfBank da “Enflasyona Endeksli SarıPanjur Konut Kredisi” ürününü sundu

Ardından TRTHaber‘den dün akşam saatlerinde gelen duyuruda; VakıfBank’ın da konut taleplerini erteleyen bireysel müşterilerine çözüm sunduğu aktarıldı. VakıfBank bu uygulama ile, gelecekte enflasyon ve faizlerde düşüş bekleyen müşterileri bugünden ev sahibi yapmayı hedefliyor.

VakıfBank, “Enflasyona Endeksli SarıPanjur Konut Kredisi” ile enflasyondaki aşağı yönlü hareketlerde faizi azalan özelliğiyle müşterilerine kazanç vaat ediyor.

VakıfBank Genel Müdürü Abdi Serdar Üstünsalih yaptığı açıklamada; “Tüm paydaşların yanındaki güç olma hedefiyle talep ve ihtiyaçlara yönelik özel ürünler geliştirmeye devam ediyoruz.” dedi.

Üstünsalih, şunları kaydetti: “Bu ürün sayesinde satın alma kararlarının ertelenmemesini temin ediyoruz. Enflasyona Endeksli SarıPanjur Konut Kredisi ile ev sahibi olmak isteyen vatandaşlar, ürün kapsamında iki farklı faiz uygulamasından yararlanabiliyor. Bunlardan ilkinde, önce sabit sonrasında değişken faiz oranı uygulanırken; ikinci seçenekte ise Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) değişim oranına Bankanın sözleşmede belirlenen marj oranını eklemesiyle belirlenecek olan ‘değişken faiz oranıyla‘ kredi kullanılabilecek.

İstendiği anda güncel oranlardan sabit faizli konut kredisine dönüş yapılabilecek. Kredilerin faiz oranları, 3, 6 ya da 12 ayda bir güncellenecek. Güncelleme için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından referans kabul edilip ilam edilen TÜFE yıllık yüzde değişim oranı baz alınacak.”

Ürünün Avantajları 

VakıfBank Genel Müdürü Abdi Serdar Üstünsalih, ürünün avantajlarını şu şekilde sıraladı;

  • İstendiği an sabit faizli krediye dönüş yapılabilecek.
  • Tüketiciyi koruyacak şekilde bir tavan faiz oranı olacak.
  • Faiz oranları otomatik olarak güncellenecek.
  • Erken kapatmak isteyenler için herhangi bir ceza bedeli olmaksızın imkan olacak.

Üstünsalih, “Müşteri tarafından seçilen periyoda göre faiz oranları otomatik olarak güncellenecek ve yeni ödeme planı, değişiklik gerçekleşmeden e-posta ile bildirilecek.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Ziraat Bankası ‘Enflasyona Endeksli Konut Kredisi’ni kullanıma sundu başlıklı haber Murat BİRİNCİ tarafından derlenip AA Haber Sitesinde yayınlanmıştır.

Düzenleyen;

İnş. Müh. Mithat GÜNEY, PMP

www.mithatguney.com

#mithatgüney @mithatgny

50 bin Sosyal Konut Projesi kapsamında ilk kura çekimi yapıldı!

TOKİ 50 bin yeni Sosyal Konut Projesi kapsamında ilk kura çekimi Ankara’da yapıldı. Ankara Kuzeykent Projesi’nde talep toplanan 809 konutun kurası bugün gerçekleştirildi.

50 bin yeni Sosyal Konut Projesi

AA’ndan Muhemmed BOZTEPE‘nin haberine göre, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ)’ye ait, 50 bin yeni Sosyal Konut Projesi kapsamında Ankara Kuzeykent Projesi’nde kura çekimi gerçekleştirildi.

50 bin yeni Sosyal Konut Projesi, 5 Mart’ta İstanbul Beyoğlu Kasımpaşa’da düzenlenen TOKİ tanıtım töreninde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından vatandaşlara müjdelenmişti.

İlk kura töreni bugün Neşet Ertaş Kültür ve Kongre Merkezi’nde noter huzurunda Ankara Kuzeykent Projesi’nde daha önce talep toplanan 809 konut için gerçekleştirildi.

Kurada isimlerinin okunduğunu duyan vatandaşların büyük mutluluk yaşadığı gözlendi. Yıllardır ev sahibi olma hayali kurduklarını ifade eden vatandaşlar, hayallerinin gerçekleştirilmesinde emeği geçenlere teşekkür etti.

Projede Yeşil Alan oldukça fazla

Kuzeykent Projesi Ankara’nın yaşayan en büyük rekreasyon alanı olacak. Proje, içinde barındırdığı ticari, kültürel, eğitim, sağlık, spor, ibadet yapıları ve tesisleriyle her türlü ihtiyaca cevap verecek.

Projede, 0-5 yaş okul öncesi çocuk grubundan üniversite gençliğine, tüm nüfus profillerine dönük sosyal alanlar bulunuyor.

700 bin metrekare alan üzerinde 76 bin ağaç, 5 milyon çalı yer alan proje sayesinde vatandaşlar yeşil alanla daha çok buluşacak.

Kuzey Yıldızı rekreasyon alanında 23 farklı büyüklükte süs havuzu, müzik ve dans eşliğinde ses-ışık ve su oyunu gösterilenin yapılmasına imkan veren havuz bulunmakta. Alanda çok sayıda restoran, kafe, 817 araç kapasiteli açık otopark, yaşlılar merkezi, 5 bin kişilik amfi, nikah ve düğün salonu bulunuyor.

Projede bütün sosyal ihtiyaçlar karşılanıyor

Kuzeykent Projesi çok yönlü olarak, vatandaşların bütün ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde dizayn edildi. Proje dahilinde; yürüyüş yolları, mini futbol sahası, basketbol oyun alanı, basketbol antrenman sahası, voleybol sahası, spor aletleri, masa tenisi, kaykay pisti, spor salonu bulunuyor.

Projede açık ve kapalı yüzme havuzları, çocuk oyun alanları, eğitici oyun duvarları, çocuk yüzme havuzu, spor alanları mevcut. Proje sayesinde geniş yeşil alanlarıyla çocuklar yeşille iç içe bir yaşama kavuşuyor.

Ankara’daki diğer Kura Çekimleri

Daha önce Ankara’da talep toplanan Sosyal Konut Projelerinin kura çekim tarihleri şu şekildedir;

Sincan Saraycık Projesi; 10 Haziran 2019

Yenimahalle Yakacık Projesi; 11 Haziran 2019

İpotekli Konut Satışları 2,5 kat arttı!

Bazı kamu bankaları 2019 yılı Mart ayı başında konut kredisi faizlerini yüzde 1,28’e düşürmüştü. Şubat ayına göre İpotekli Konut Satışları Mart ayında 2,5 kat arttı.

Mart ayında İpotekli Konut Satışları 2,5 kat arttı

Mart ayında İpotekli Konut Satışları 2,5 kat arttı

AA Haber Ajansı’ndan Uğur Aslanhan‘ın İpotekli Konut Satışları ile ilgili derlediği habere göre;

Bazı kamu bankaları 2019 yılı Mart ayı başında konut kredisi faiz oranlarını yüzde 1,60 lardan yüzde 1,28’e düşürmüştü. Şubat ayına göre İpotekli Konut Satışları 2,5 kat arttı. Mart ayında satışı gerçekleştirilen ipotekli konut adedi Şubat ayına göre yüzde 156, Ocak ayına göre ise yüzde 248 artış gösterdi.

Konut Kredisi faiz oranlarının 120 ay vadelerde de uygulanması sektörde hem üretici hem de tüketici açısından memnuniyetle karşılanmıştı. Sektörel temsilciler bunun olumlu etkisini hemen hissetmeye başladıklarını ifade etmişlerdi.

Konut Kredisi oranlarındaki düşüşün olumlu etkisi, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından mart ayına ilişkin konut satış istatistiklerinin açıklanması ile somut olarak görüldü.

Buna göre, martta Türkiye genelinde 105 bin 46 konut el değiştirirken, bunun yüzde 21,7’sine denk gelen 22 bin 762 adedi ipotekli olarak satıldı. Ocakta yüzde 9, şubatta yüzde 11,3 olan toplam satış içerisinde ipotekli konutların payı martta yüzde 21,7’ye yükselmiş oldu.

Öte yandan, toplam satış içerisinde ipotekli konutların payı Temmuz 2018’den beri aradan geçen 7 aydan sonra ilk kez yüzde 20’nin üzerine çıktı. Geçen yıl ortalamasının yüzde 20 olduğu düşünüldüğünde, martta 2018 ortalamasının da üzerine çıkılmış oldu.

İpotekli konut satışlarının toplam içerisindeki payı temmuzda yüzde 24,5 iken, ağustosta yüzde 12,1, eylülde yüzde 8,9, ekimde yüzde 5,5, kasımda yüzde 5,9, aralıkta yüzde 5,2 olarak gerçekleşmişti.

Aylara göre İpotekli Konut Satışları

Martta ipotekli olarak satılan konut adedi 22 bin 762 olmak suretiyle önceki 7 aya göre ciddi artış görüldü. .

Bu rakam şubatta 8 bin 890, ocakta 6 bin 537, aralıkta 7 bin 148, kasımda 5 bin 324, ekimde 8 bin 65, eylülde 11 bin 330, ağustosta 12 bin 743 adet olarak gerçekleşmişti.

Yıllar bazında bakıldığında; 2013’te yüzde 40’lara kadar çıkan ipotekli konut satışlarının payı, takip eden yıllarda ciddi oranda geriledi. Şöyle ki; 2014’te yüzde 33, 2015, 2016 ve 2017’de yüzde 34, 2018’de ise yüzde 20 geriledi.

Bu durum konuta talebin ciddi olduğunun göstergesi

AA muhabirine konuya ilişkin açıklamada bulunan Era Gayrimenkul Genel Müdürü Can Özatay da benzer tespitlerde bulundu. Özatay, ipotekli konut satış adedinin martta önceki aya göre yüzde 256 arttığını, satış rakamının ise 23 bine yaklaştığını belirtti.

Aslında bu durumun konuta talebin ciddi olduğunun göstergesi olduğunu ifade eden Özatay, doğru konut doğru fiyatla buluştuğunda satışın kaçınılmaz olacağını vurguladı.

Nevita International Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Akbal, martta ipotekli satış verilerinin memnuniyet verici olduğunu belirtti. Akbal, faiz oranlarının düşmesinin satışları anında olumlu yönde etkilediğini söyledi.

Akbal; “Bu durum, düşük faizin ne kadar önemli olduğunu göstermekte. Şu anda Türkiye’de kiracı durumunda olan milyonlarca aile var. Bunların önemli bir kısmı da yeterli peşinatları olmadığı için faizlerin düşmesini bekliyor. Banka faizleri düşmüş olmakla beraber, henüz istediğimiz noktalarda değil. Faiz oranlarının daha da düşmesi üretici ve tüketici açısından çok büyük önem arzetmektedir.” şeklinde konuştu.

Mart ayında yabancıya ev satışı verilerinin de çok iyi geldiğinin altını çizen Akbal, ilk çeyrekte 10 bin adede ulaşıldığını kaydetti. Bu yıl yabancıya konut satış adedinin 50 binin üzerinde olacağını ifade eden Akbal, ülkemize kazandırılacak nakdi değerin de 7,5 milyar doları aşacağını öngördüklerini belirtti.

Son 7 aylık ortalamanın yüzde 165 üzerinde

Nef İcra Kurulu Üyesi Selçuk Çelik, Türkiye’de ipotekli konut satış adedinin marttan önceki 7 ayda ortalama 8 bin 576 olarak gerçekleştiğini belirtti. Çelik, mart ayında ortalamaya göre yüzde 165 artış olduğunu vurguladı.

Çelik; “Bu artışta kamu bankaların konut kredi faiz oranını yüzde 1,49’dan yüzde 1,28’e çekmesinin etkisi oldu. Nitekim faizin düşmesi, 400 bin liralık bir evin banka kredili toplam maliyetinde yaklaşık 100 bin lira, aylık taksit tutarında ise yaklaşık 635 liralık bir düşüş sağladı. Bunun devamının gelmesi ve konut kredi faizlerinin psikolojik sınır olan yüzde 1’in altına inmesi sektör için çok önemli.

Bilindiği gibi, konut kredi faiz oranı 2017’de ortalama yüzde 0,98 seviyesinde idi. 2018’de yüzde 1,48 seviyesine ulaşan faiz oranları ile ipotekli konut satışı yaklaşık 200 bin azalarak, 473 binden 276 bine gerilemişti.”

Faiz oranlarındaki tüketici lehine iyileşmenin sadece piyasayı değil bankacılık sektörünü de canlandıracağını kaydeden Çelik, faizlerdeki düşüşün devamının gelmesinin hem konut satışları hem de istihdam için çok kıymetli olduğunun altını çizdi.

Bakandan KDV, Tapu Harcı ve ÖTV indirimi müjdesi!

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, ‘Konutta KDV, Tapu Harcı ve ÖTV indirimi uygulamasının 3 ay daha devam edeceğini açıkladı.

KDV, Tapu Harcı ve ÖTV indirimi 3 ay daha devam edecek

KDV, Tapu Harcı ve ÖTV indirimi 3 ay daha devam edecek

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Twitter üzerinden, Enflasyonla Topyekun Mücadeleye ekonomide dengelenmeye ve istihdama destek amacıyla başlatılan ve bu gece sona erecek ÖTV ve KDV indirimleri ile ilgili açıklama yaptı.

Bakanlık daha önce ‘Konutta KDV ve Tapu Harcı İndirimi‘ uygulamasının 2018 yılı sonuna kadar süreceğini duyurmuştu.

Bakan Albayrak, Konutta Tapu harcı oranı ve KDV indiriminin 3 ay daha devam edeceğini ifade etti.

Bunun yanı sıra; otomotiv, beyaz eşya ve mobilyada da ÖTV indirimlerinin 2019 yılında 3 ay süreyle devam ettirileceğini açıkladı.

Kaynak; https://www.trthaber.com/m/?news=bakan-albayraktan-otv-ve-kdv-mujdesi&news_id=399559&category_id=1

2018 Kasım ayı Konut Satışları düştü!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; Türkiye genelinde 2018 Kasım ayı Konut Satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 27 oranında azalarak 89.626 olarak gerçekleşti.

2018 Kasım ayı Konut Satışları düştü

Türkiye’de 2018 Ekim ayında 89.626 Konut satıldı

TÜİK‘e göre; Türkiye genelinde 2018 Kasım ayı konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 27 oranında azalarak suretiyle 89.626 adet oldu. 2018 Ekim ayı konut satışları 146.536 adet olarak gerçekleşmişti. Konut satışlarında, İstanbul 16.058 konut satışı ve yüzde 17,9 oran ile en yüksek payı aldı. İstanbul’u, 7.834 adet ve yüzde 8,7 ile Ankara, 4.773 adet ve yüzde 5,3 pay ile İzmir takip etti. 8 konut ile Hakkari, 22 konut ile Ardahan, 33 konut ile Bayburt, konut satış sayısının en düşük olduğu iller oldu.

2018 Kasım ayında İpotekli Konut Satışları yüzde 85,7 düştü

Kasım ayı Türkiye geneli ipotekli konut satışları, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 85,7 oranında düşerek, 5.324 adette kaldı. Böylelikle toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 5,9 olarak gerçekleşti.

İllere göre ipotekli konut satışlarında; İstanbul 987 adet ve yüzde 18,5 pay ile ilk sırayı aldı. Toplam konut satışları içerisinde en yüksek ipotekli satış payının olduğu il %18,2 ile Ardahan oldu.

İlk defa satılan Konut sayısı 40.821 oldu

İlk defa satılan konut sayısı Türkiye genelinde 40.821 oldu. Böylelikle bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 31,2 azalmış oldu. İlk defa satılan konutların toplam konut satışları içinde payı yüzde 45,5 oldu. İlk satışlarda İstanbul 6.977 konut satışı ile en yüksek paya sahip olurken, ardından 2.813 konut satışı ile Ankara ve 2.135 konut satışı ile İzmir geldi.

İkinci el Konut Satışı 48.805 adet olarak gerçekleşti

İkinci el konut satışları Türkiye genelinde 48.805 adet olarak gerçekleşti. Bu sayı ile bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 23 azalma göstermiş oldu. İlk sırayı 9.081 konut ile yine İstanbul alırken, Ankara 5.021 ve Antalya 2.783 konut ile İstanbul’u takip eden iller oldular.

Yabancılara konut satışı Kasım ayında 4.672 adet oldu

Yabancıya ev satışı Kasım ayında 4.672 olarak gerçekleşti. Böylelikle bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 117,1’lik bir artış gözlemlenmiş oldu. İlk sırayı 1.922 konut satışı ile İstanbul alırken, Antalya 797 konut, Bursa 301 konut, Ankara 278 konut ve Yalova 229 konut satışı gerçekleştirmiş oldu.

Yabancı Ülke Uyruğu Bazında Konut Satışı

Türkiye genelinde 2018 yılı Kasım ayında en çok konut satışı Irak vatandaşlarına gerçekleştirildi. Türkiye’den Irak’lılar 1.003 konut satın aldılar. Irak’ı, 463 konut ile İran, 261 konut ile Afganistan ve Rusya Federasyonu, 233 konut ile Suudi Arabistan takip etti.

Editörün Değerlendirmesi

TÜİK tarafından yayımlanan ‘2018 Kasım ayı Konut Satışları’ istatistiki verileri ışığında bir değerlendirme yapmak gerekirse;
Satışların geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27, bir önceki aya göre yüzde 39 oranında azalmış.

Kasım ayında ilk defa satılan 40.821 konutun, mevcut yapı stoğunun azalmasında çok fazla etkili olamadığı görülmektedir.

Yabancı uyruklu vatandaşlara gerçekleştirilen 4.672 konut satışı ile bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 117,1 artış gerçekleşmiş. Bir önceki aya göre gerçekleşen yüzde 25,5’lik düşüş, 18 Eylül 2018’de Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren Türk Vatandaşlığına geçiş imkanını kolaylaştıran yönetmelik değişikliğinin yeterli etkisinin olmadığını göstermektedir.

Son dönemde Alman uyruklu vatandaşların Türkiye’den konut alımında yaşanan artış, gurbetçilerimizin Türkiye’ye olan yatırımlarının arttığını göstermektedir.

Kasım ayında Afganistan uyruklu vatandaşların konut alımında bir artış yaşanmıştır.

Kaynak; http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27804

Ev Alacaklar İçin 27 Önemli İpucu!

Ev alırken araştırılacak bir çok konu bulunuyor. Peki ‘Ev Alacaklar’ nelere dikkat etmeli? İşte Ev Alırken dikkat edilmesi gereken 27 önemli ipucu;

Ev Alacaklar

Ev alacaklar, ev seçerken dikkate alması gereken noktaları hesaba katmadıysa bir çok sorunla karşı kaşıya kalabilir.

Yeni Akit Gazetesi, bu konuda çok önemli ipuçları içeren bir yazı kaleme aldı. İklim koşullarına uygun ısı, su ve ses yalıtımı yapılmış projelerden ev almanın önemine değinilen haberde, ısıtma sisteminin doğalgazlı olmasının hem konfor hem de ekonomi adına önemli olduğu hatırlatılıyor.

Peki ‘Ev Alacaklar’ nelere dikkat etmeli? İşte Ev Alırken dikkat edilmesi gereken 27 önemli ipucu;

1- Evi satan kişinin, konutun gerçek sahibi olup olmadığını araştırın.

2- Konutun tapu kaydını mutlaka önceden kontrol edin. Gayrimenkul üzerinde ipotek olmaması gerekiyor.

3- Kat irtifakının kurulup kurulmadığına, iskanın, yani Yapı Kullanım Belgesi‘nin olup olmadığına bakın.

4- Satılan konut aile konutu ise eş muvafakati mutlaka alınmalı. Alınmadığı takdirde tapu devredilse bile, ileride açılacak tapu iptal davası ile tapu iptal olabilir.

5- Kadastro Müdürlüğü‘nden gayrimenkulün haritasına bakılmalı. Gayrimenkulün çevresinde neler olduğunu, önüne, arkasına, yanına ne gibi inşaatlar yapılabileceğini öğrenin.

6- Binanın Deprem Yönetmeliği‘ne uygun olup olmadığını, projenin denetiminin ve ruhsat izninin olup olmadığını inceleyin.

7- Satın almak istediğiniz gayrimenkul inşa halinde ise müteahhidinin mali durumunu araştırın.

8- Kat karşılığı yapılan bir projeden gayrimenkul alıyorsanız, müteahhitle noter onaylı anlaşma yaparak kullanılacak tüm malzemeleri ve işin aksaması durumundaki tazminatları belirtin.

9- Alacağınız gayrimenkulde bir kiracı varsa yapılan kira kontratını inceleyin. Kiracı tahliye taahhüdü vermiş ise tahliye taahhüdündeki tarih ile kontrat tarihini karşılaştırın.

10- Tapu işlemi sırasında alacağınız konutun değerini yeniden değerleme oranlarına göre hesaplayarak beyan edin. Çünkü beyanınız eksikse ödenen alım satım harçları cezalı olarak size geri dönebilir.

Emsal Konut Fiyatları

11- Bölgedeki emsallerden konutun fiyatını değerlendirin.

12- Gayrimenkulün işinize, okulunuza, merkezlere olan uzaklığını ve ulaşım durumunu göz önünde bulundurun.

13- Konutun mevcut apartman aidatlarını öğrenin. Sonradan çok yüksek aidatlarla karşılaşmamak adına bu büyük önem arzediyor.

14- Konutun ısı, ses ve su yalıtımı yeterli olup olmadığına dikkat edin.

15- Bina ve konutun inşaat malzemesi kalitesini öğrenmeye çalışın.

16- Konuta ait yeşil alanının ve otoparkının olmasını tercih edin.

17- Konutun kira getirisini göz önünde bulundurun.

18- Konutun oda sayısına ve odalarının ve yerleşim planının kullanışlı olup olmadığına bakın.

19- Konutun tesisatlarının durumuna bakın.

20- Konut bir sitede ise, sitedeki sosyal donatıların kime ait olduğunu öğrenin.

Ev alacaklar, verdikleri Kaparo Oranına dikkat etmeli

21- Konut fiyatının yüzde 5’inden fazla kaparo vermeyin.

22- Satıcının irtibat bilgilerini mutlaka alın. Daha sonradan ihtiyaç halinde kendisine ulaşabilmelisiniz.

23- Tapudaki masrafların kim tarafından ödeneceği konusunda önceden anlaşın ve bunu satış protokolüne yazın.

24- Konutun geçmiş dönem emlak vergisi, su, elektrik, doğalgaz, apartman aidatı, vs. borçlarının olup olmadığına bakın.

25- Konutların ekonomik ömrünün yaklaşık 50 yıl olduğunu göz önünde bulundurup, çok yaşlı binalardan ev almamayı tercih edin.

26- Emlak komisyoncusunu seçerken çok dikkatli olun. Emlak komisyoncusuna vekaletname ya da satıcı imzalı Yetki Belgesi olmaksızın kaparo vermeyin. Yer gösterme ücreti adı altında Emlak Komisyoncusuna herhangi bir ücret ödemeyin, çünkü bu ücret yasal değildir.

27- Üşümeyen ev, koruduklarını da üşütmez. Yani evinizin dış cephe ve çatı ısı yalıtımı tam olmalı.

Kaynak; https://www.yeniakit.com.tr/haber/ev-satin-alirken-557295.html

Konut Devrinde Milyarlarca Dolarlık Zayiat!

Konut devrinde gerçek değerin beyan edilmemesi sebebiyle; tapu harcı, KDV ve gelir vergisinden bir yılda oluşan zayiatın 6-7 milyar doları bulduğu ifade edildi.

Konut Devrinde Milyarlarca Dolarlık Zayiat!

Konut devrinde gerçek değer esas alınacak

Daha önceki açıklamasında Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, tapu dairesinde konut devrinde gerçek değerin esas alınacağı bir sisteme geçileceğini ifade etmişti. Konut dahil tüm gayrimenkullerin satışında gerçek değerin esas alınacağı uygulamanın gelecek yıl başlayacağı, ilk olarak iki pilot şehirde uygulanacağı ifade edilmişti.

Gerçek değer üzerinden tapu devirlerinin yapılmasının önemine işaret eden Bakan Kurum, “Bazı vatandaşlarımız bunu doğru gösterirken bazıları da eksik gösterebiliyor. Almamız gereken vergi kısmını tam anlamıyla alamıyoruz. Dolayısıyla bu eksikliği giderecek uygulamaları en kısa zamanda hayata geçireceğiz.” şeklinde ifade etmişti.

Yalnızca Markalı Konut satışında gerçek değer beyan ediliyor

Konu ile ilgili Habertürk‘e bir değerlendirmede bulunan Coldwell Banker Türkiye Ülke Başkanı Gökhan Taş, bu sayede ciddi bir vergi kaybının önleneceğini belirtti. Taş; “Gayrimenkul devirlerinde eksik beyan edilen veya beyan edilmeyen gerçek değerler nedeniyle bir yılda oluşan tapu harcı, KDV ve gelir vergisi kaybı 6-7 milyar dolarları buluyor.” dedi.

Bu sayede Türkiye’de 110 milyar dolarlık bir ekonomi oluştuğunu kaydeden Taş, ancak tapu satışında pazarın yüzde 5’ini kapsayan markalı konut üreticileri dışında tapu devrinde gayrimenkulün gerçek değerinin beyan edilmediğini vurguladı.

6-7 milyar dolarlık Vergi kaybı sözkonusu

Gökhan Taş, devamında şu açıklamayı yaptı;

“Araştırmalarımıza göre yıllık toplam 2,5 milyon adet gayrimenkulün satışı işleminde sadece 50-100 bin civarındaki konut satışı gerçek değeri üzerinden beyan ediliyor. Tapu devirlerinde 110 milyar dolarlık bir ticari hacim ortaya çıkarken, bunun yarıya yakını beyan edilmiyor. Resmi rakamlara göre yıl sonuna kadar tapu harcından 10-12 milyar liralık gelir elde edilmesi bekleniyor. Bu rakamlar bize gösteriyor ki, 2-2,5 milyar dolar arasında tapu harcından vergi kaybı var.

Aynı şekilde KDV’de de böyle bir durum söz konusu. 150 metrekareden düşük evler hariç iş yeri, tarla arsa ve 150 metrekareden büyük konutlar olmak üzere diğer tüm gayrimenkullerde KDV oranı yüzde 18. Burada da 2-2,5 milyar dolarlık bir vergi kaybı var.

Keza Gelir vergisinde de kayıp söz konusu. Yani Türkiye genelinde gayrimenkul devirlerinde eksik beyan edilen veyan beyan edilmeyen gerçek değerler nedeniyle bir yılda tapu harcı, KDV ve gelir vergisi kaynaklı oluşan zayiat 6-7 milyar dolarları buluyor.

Tapu harçları kalıcı olarak düşürülmeli

Taş, Gerçek değer sistemine geçilirken tapu harçlarının kalıcı olarak düşürülmesi gerektiğini dile getirdi. Gökhan Taş; “Gayrimenkulün gerçek değerinin altında gösterilmesinin en büyük nedeni tapu harçlarının yüzde 4 olmasıdır. Bu oran kalıcı olarak düşürülürse vatandaş sorumlu tutulabilir.

Bir de 5 yıl içinde evin değer artışından dolayı insanlar ciddi bir vergi ile karşı karşıya kalıyor. Bundan önce böyle bir zorunluluk olmadığı için düşük alınmış evler var. Son 5 yıl içinde alınmış evlerin, gelecek 5 yılda satılması durumunda bir defaya mahsus bir ev için vergi muafiyeti gibi indirimler teşvik edilebilir.” şeklinde değerlendirdi.

İzmir Çiğli’de 4 Bin Konutun Yapı Ruhsatı İptal Oldu!

İzmir Çiğli’de yaklaşık 170 dönümlük alanın parselasyon planının iptal olması nedeniyle 4 bin konutun Yapı Ruhsatı iptal oldu. Kaçak Yapı durumuna düşen 4 bin evin, 1993 yılından beri devam eden inşaatı durdu.

Yapı Ruhsatı iptal olan 4 bin konutun sahipleri mağdur

4 bin Konutun Yapı Ruhsatı iptal oldu

Milliyet muhabirinin haberine göre, İzmir Çiğli’de, daha önce oturma ruhsatı alınıp inşasına başlanan 4 bin konutluk projenin bulunduğu yaklaşık 170 dönümlük alanın parselasyon planı iptal oldu. Parselasyon planı iptalinden dolayı Yapı Ruhsatı da geçersiz olan binalar kaçak duruma düştü. Müteahhitler, inşaatlarının yarım kaldığı gerekçesiyle milyonlarca lira zarar ettiklerini ifade edip, yetkililerden bu duruma çözüm bulmalarını istedi.

İzmir ili Çiğli ilçesine bağlı Esentepe Mahallesi’nde yaklaşık 170 dönümlük bir alanın 1993 yılında parselasyon planı yapıldı. Planlamada yapılan bazı hatalar gerekçesiyle bir hak sahibinin 23 yıl aradan sonra açtığı davayı 2 yıl önce karara bağlayan Mahkeme, mevcut parselasyon planının iptaline hükmetti. Bu suretle sözkonusu bölgede 1993 yılından bugüne kadar inşa edilen tüm ruhsatlı konutlar ‘kaçak yapı‘ durumuna düştü.

Çiğli Müteahhitler ve İş Adamları Derneği Başkanı Barış Öncü, iki yıl önce parselasyon planının iptal olmasından dolayı bölgede yaşayan hak sahipleri, müteahhitler ve konut sahiplerinin sıkıntı yaşadıklarını kaydetti. Öncü; “Bitmiş olan evler bile kaçak duruma düştü. Yapı Ruhsatı almış inşaatlar durduruldu. Temel üstü ruhsatı alınamıyor. Bitmiş binaya Yapı Kullanma Belgesi alınamıyor. Yıllarca dişinden, tırnağından artırıp bir konut sahibi olabilen vatandaşların oturma ruhsatlı evleri bile kaçak yapı statüsünde.” dedi.

Büyük gerginlikleri doğurabilir

Öncü, sözkonusu alanda yüzlerce müteahhidin ciddi cezai müeyyide içeren ‘kat karşılığı inşaat sözleşmesi’ ile iş yaptığını ifade etti. Öncü, “Sözleşmedeki cezai müeyyideler halen işler durumda. İnşaat sektöründeki ciddi sıkıntıların yaşandığı şu dönemde, üzerine bir de bu sorun eklenince, müteahitler iflas etme tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.” dedi.

Öncü devamında, bölgede büyük gerginlikleri doğurabilecek nitelikteki bu konuya çözüm bulmada yardımcı olması için, sorunu AK Parti İzmir Milletvekili Necip Nasır’a aktardıklarını dile getirdi.

Sorunu Çevre ve Şehircilik Bakanımıza aktardık

Ak Parti İzmir Milletvekili Necip Nasır, konuyla ilgili kendisini onlarca kişinin aradığını belirtti. Nasır sorunun; planlama safhasında vatandaşın arsasında ‘ortaklık katılım payı’ diye nitelenen zayiat alınırken yapılan hatalardan oluştuğunu ifade etti. Mahkemelerin mevcut yasalar doğrultusunda yapabileceği bir şeyi olmadığını dile getiren Necip Nasır, şikayet sahibinin davadan vazgeçmesi veya belediyenin yeniden parselasyon planı yapması ile ancak sorunun giderilebileceğini kaydetti.

Nasır devamında; “Belediye tarafından 2 yıldır bir şey yapılmayan bu sorunun çözümü için çalışmaya başlansa dahi sonuçlanması için uzun bir zaman gerekecektir. Bu süreçte mağduriyetler daha da büyüyecek. Sosyal sorunlara neden olabilecek duruma gelindiği için, kısa süre önce İzmir’e gelen Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’a durumu aktardık.

Sorunun çözümü için ne yapılabileceği hakkında birlikte fikir alış verişinde bulunduk. Gerekmesi halinde bir Milletvekili olarak, sorunun çözümü için Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne kanun teklifi vereceğim.” dedi.

Durumdan 4 bin konut etkilendi

Bölgede plan iptalinden etkilenen yaklaşık 4 bin konutun olduğunu ifade eden müteahhit Kamil Demirtaş ise “Yarım kalan birçok inşaat var. Projelendirme aşamasından temel inşasına kadar geçen süreçte en yoğun masrafların yapıldığı inşaatta yaklaşık 1 milyon liralık mağduriyetim var. Konu yalnızca bu rakamla da bitmiyor. Arsa sahiplerine verilen güvence bedelleri de dikkate alınınca zararın boyutu daha da artıyor.” şeklinde konuştu.

Bölgenin harita işlerini yapan Haldun Karataş da 30 adada parselasyon planının iptal edildiğini açıklayarak ev sahipleri, müteahhitler ve arsa sahipleri dahil bölgedeki herkesin mağdur olduğunu ifade etti.

Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri Yayınlandı!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Türkiye geneli Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri verilerine göre; Belediyeler tarafından Daire sayısı bazında verilen Yapı Ruhsatlarında yüzde 58,6 oranında azalma oldu. Peki bunun gerekçeleri nelerdir?

TÜİK Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri

Türkiye geneli Yapı Ruhsatı verilen Bina sayısı yüzde 41,1 azaldı

TÜİK Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri dikkate alındığında, Belediyeler tarafından Türkiye genelinde verilen yapı ruhsatlarının bir önceki yılın aynı dönemine göre;

  • Bina sayısı bakımından %41,4,
  • Yüzölçümü bakımından %55,1,
  • Değeri bakımından %44,7 ve
  • Daire sayısı bakımından %58,6 oranında azaldı.

TÜİK Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri 

Yapı Ruhsatı verilen yapıların toplam Yüzölçümü 105,9 milyon metrekare oldu. Bunun;

  • 54,9 milyon metrekaresini konut alanı,
  • 31,3 milyon metrekaresini konut dışı alan ve
  • 19,6 milyon metrekaresini ortak kullanım alanı oluşturdu. 

Kullanma amacına göre;

  • 72,5 milyon metrekare ile en yüksek payı iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar teşkil etti. Bunu
  • 9,2 milyon metrekare ile kamu eğlence, eğitim, hastane veya bakım kuruluşlarına ait binalar izledi.

 

Yapı sahipliğine göre;

  • 84,3 milyon metrekare ile Özel Sektör en büyük paya sahip oldu. Bunu
  • 20,1 milyon metrekare ile Devlet Sektörü ve
  • 1,4 milyon metrekare ile Yapı Kooperatifleri takip etti. 

 

Bu dönemde toplam 485 bin 356 daire Yapı Ruhsatı aldı.

  • 441 bin 147 daire ruhsatı Özel Sektör,
  • 39 bin 262 daire ruhsatı Devlet Sektörü ve
  • 4 bin 947 daire ruhsatı Yapı Kooperatifleri tarafından alındı.

 

Yapıların toplam yüzölçümüne göre;

  • 12,4 milyon metrekare ile İstanbul en yüksek payı aldı. Takiben
  • 7,4 milyon metrekare ile Ankara,
  • 5 milyon metrekare ile İzmir illeri geliyor. 
  • Sırasıyla Ardahan, Tunceli, ve Şırnak yüzölçümü en düşük olan iller oldu.

 

Daire sayılarına göre;

  • 62 bin 617 adet ile İstanbul en yüksek payı aldı. Takiben
  • 27 bin 523 adet ile İzmir ve
  • 23 bin 739 adet ile Ankara geldi. 
  • Sırasıyla Şırnak, Ardahan ve Tunceli Daire sayısı en az olan iller oldu.

Yapı Ruhsatı, Ocak – Eylül, 2016-2018

Yapı Kullanma İzin Belgesi verilen yapıların yüzölçümünde artış

Türkiye İstatistik Kurumu Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri baz alındığında Belediyeler tarafından verilen Yapı Kullanma İzin Belgesi sayısının bir önceki yılın aynı dönemine göre;

  • Bina sayısı bakımından yüzde 3,7,
  • Yüzölçümü bakımından yüzde 1,6,
  • Değeri bakımından yüzde 28,8,
  • Daire sayısı bakımından yüzde 3,8 oranında arttı.

TÜİK Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri referansla Yapı Kullanma İzin Belgesi verilen binaların toplam yüzölçümü 115,5 milyon metrekare olarak gerçekleşti. Bunun

  • 66,9 milyon metrekaresini konut alanı,
  • 25,9 milyon metrekaresini konut dışı alan ve
  • 22,7 milyon metrekaresini de ortak kullanım alanı oluşturdu. 

Kullanma amacına göre;

  • 87,5 milyon metrekare ile en yüksek payı iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar aldı.
  • Bunu 6,1 milyon metrekare ile toptan ve perakende ticaret binaları takip etti.

 

Yapı sahipliğine göre;

  • 98,8 milyon metrekare ile en büyük payı Özel Sektör aldı.
  • Bunu 14,6 milyon metrekare ile Devlet Sektörü ve
  • 2,1 milyon metrekare ile Yapı Kooperatifleri takip etti.

 

 Daire sayısına göre de toplam 593 bin 945 daire YKİB aldı. Bunun 

  • 536 bin 271’i Özel Sektör,
  • 48 bin 209’u Devlet Sektörü ve
  • 9 bin 465’i Yapı Kooperatifleri tarafından alındı.

Yapıların toplam yüzölçümüne göre;

  • 19,1 milyon metrekare ile İstanbul en yüksek payı aldı. Ardından
  • 10,3 milyon metrekare ile Ankara,
  • 6,7 milyon metrekare ile İzmir geldi.
  • Sırasıyla Şırnak, Ardahan ve Hakkari yüzölçümü en düşük olan iller oldu.

 

Daire  sayılarına göre; 

  • 105 bin 763 adet ile İstanbul en yüksek payı aldı. Takiben
  • 41 bin 795 adet ile Ankara ve
  • 41 bin 153 adet ile İzmir geldi.
  • Sırasıyla Şırnak, Ardahan ve Hakkari daire sayısı en az olan iller oldu. 

Yapı kullanma izin belgesi, Ocak – Eylül, 2016-2018

Editörün Değerlendirmesi

TÜİK Ocak-Eylül 2018 Yapı İzin İstatistikleri ışığında bir değerlendirme yapmak gerekirse;

Türkiye geneli Yapı Ruhsatı alımlarında bu dönemde ortalama yüzde 50 gibi bir düşüş yaşandı.

Bu düşüşe en önemli etmen olarak; yılın ikinci çeyreğinden itibaren yaşanan dövizdeki aşırı dalgalanma gösterilebilir. 

Döviz kurundaki aşırı yükselmeye bağlı olarak ülkede ekonomik belirsizlik ve durgunluk yaşandı.

Kur farkını dengeleme amaçlı banka kredi faizlerinin yükselmesi ile gerek Türk vatandaşları gerekse de Yabancı uyruklu vatandaşların gayrimenkul alımı zayıfladı. 

Bu süreçte inşaatı devam eden projelerin tamamlanması ile birlikte ülke geneli mevcut konut stoğu artmaya devam etti. 

Mevcut konut stoğunu eritme ve devam eden projelere finansal kaynak bulma amaçlı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı öncülüğünde, başta Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) ve sektörel temsilcilerin desteğiyle peş peşe açıklanan konut kampanyalarının inşaat sektörüne olumlu yansımasını TÜİK 2018 Ekim ayı Konut Satışları verilerinde gördük.

Ancak döviz bazlı ana hammadde girdilerinin yükselmesi etkisiyle bu dönemde inşaat maliyet endeksi (İME) büyük artış gösterdi.

Gayrimenkul talebinin düşmesine bağlı olarak satış fiyatları üzerinde oluşan baskı sebebiyle bu yapım maliyetlerini müteahhitler kompanse etmek durumunda kaldı. 

Sektörde karlılığın ve cironun beklenen seviyenin altında gerçekleşmesi ve talebin azalmasına bağlı olarak Yatırımcılar İnşaat sektöründen çıkmaya başladılar.

Bu da sonuç olarak yeni projelerin askıya alınmasını veya iptalini doğurdu.

2018 Ekim ayı Konut Satışları!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; Türkiye genelinde 2018 Ekim ayı Konut Satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 19,2 oranında artarak 146.536 olarak gerçekleşti.

2018 Ekim ayı Konut Satışları arttı

Türkiye’de 2018 Ekim ayında 146.536 Konut satıldı

TÜİK‘e göre; Türkiye genelinde 2018 Ekim ayı konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 19,2 oranında artmak suretiyle 146.536 adet oldu. 2018 Eylül ayı konut satışları 127.327 adet olarak gerçekleşmişti. Konut satışlarında, İstanbul 27.156 konut satışı ve yüzde 18,5 oran ile en yüksek payı aldı. İstanbul’u, 13.430 adet ve yüzde 9,2 ile Ankara, 7.419 adet ve yüzde 5,1 pay ile İzmir takip etti. 15 konut ile Hakkari ve Ardahan, 79 konut ile Bayburt, konut satış sayısının en düşük olduğu iller oldu.

2018 Ekim ayında İpotekli Konut Satışları yüzde 79,1 düştü

Ekim ayı Türkiye geneli ipotekli konut satışları, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 79,1 oranında düşerek, 8.065 adette kaldı. Böylelikle toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 5,5 olarak gerçekleşti. İllere göre ipotekli konut satışlarında; İstanbul 2.164 adet ve yüzde 26,8 pay ile ilk sırayı aldı. Toplam konut satışları içerisinde en yüksek ipotekli satış payının olduğu il %8,5 ile Bartın oldu.

İlk Defa Satılan Konut sayısı 74.815 oldu

İlk defa satılan konut sayısı Türkiye genelinde 74.815 oldu. Böylelikle bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 31,3 artmış oldu. İlk defa satılan konutların toplam konut satışları içinde payı yüzde 51,1 oldu. İlk satışlarda İstanbul 13.978 konut satışı ile en yüksek paya sahip olurken, ardından 5.810 konut satışı ile Ankara ve 3.772 konut satışı ile İzmir geldi.

İkinci el Konut Satışı 71.721 adet olarak gerçekleşti

İkinci el konut satışları Türkiye genelinde 71.721 adet olarak gerçekleşti. Bu sayı ile bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,9 artış göstermiş oldu. İlk sırayı 13.178 konut ile yine İstanbul alırken, Ankara 7.620 ve Antalya 3.931 konut ile İstanbul’u takip eden iller oldular.

Yabancılara konut satışı Ekim ayında 6.276 adet oldu

Yabancıya ev satışı Ekim ayında 6.276 olarak gerçekleşti. Böylelikle bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 134,4’lük bir artış gözlemlenmiş oldu. İlk sırayı 2.283 konut satışı ile İstanbul alırken, Antalya 1.160 konut, Bursa 448 konut, Ankara 392 konut ve Yalova 321 konut satışı gerçekleştirmiş oldu.

Yabancı Ülke Uyruğu Bazında Konut Satışı

Türkiye genelinde 2018 yılı Ekim ayında en çok konut satışı Irak vatandaşlarına gerçekleştirildi. Türkiye’den Irak’lılar 1.439 konut satın aldılar. Irak’ı, 557 konut ile İran, 378 konut ile Kuveyt, 341 konut ile Almanya, 336 konut ile Rusya Federasyonu takip etti.

Editörün Değerlendirmesi

TÜİK tarafından yayımlanan ‘2018 Ekim ayı Konut Satışları’ istatistiki verileri ışığında bir değerlendirme yapmak gerekirse;
Satışların geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19,2, bir önceki aya göre yüzde 15 oranında artmış. Yabancı uyruklu vatandaşlara konut satışında yüzde 134,4 artış olmuş.

Bu artışta 18 Eylül 2018’de Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren Türk Vatandaşlığına geçiş imkanını kolaylaştıran yönetmelik değişikliğinin etkisi oldu.

Bir diğer etken de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı öncülüğünde, başta Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) ve sektörel temsilcilerin desteğiyle peş peşe açıklanan konut kampanyaları oldu.

Artan ‘2018 Ekim ayı Konut Satışları gösteriyor ki; mevcut yapı stoğunun eritilmesine yönelik müteahhitlerin ve gayrimenkul sektörü yatırımcı kurumlarının konut satış fiyatlarında yaptıkları indirim etkili olmuş.

Son dönemde Alman uyruklu vatandaşların Türkiye’den konut alımında yaşanan artış, gurbetçilerimizin Türkiye’ye olan yatırımlarının arttığını göstermektedir.

Ekim ayında Suudi Arabistan uyruklu vatandaşların konut alımında bir gerileme yaşanmıştır.

Kaynak; http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27803